Afrikaanse dorpshonden zijn genetisch meer divers dan huidige rashonden

Uit onderzoek van Elaine Ostrander is gebleken dat Afrikaanse dorpshonden niet, zoals lang gedacht, een genetische mengeling zijn van allerlei rassen door elkaar. Nee, Afrikaanse dorpshonden zijn, zoals nu blijkt, directe afstammelingen van een zeer oude inheemse genenpool. Dat is althans wat het Cornell laboratorium concludeert na het genetisch onderzoeken van honderden verschillende Afrikaanse dorpshonden.

Wat betekent dit?

Dat betekent dat dorpshonden in de meeste Afrikaanse regio's genetisch te onderscheiden zijn van niet-inheemse rassen en van gemengde rassen. Ze zijn ook meer genetisch divers, omdat zij niet geselecteerd zijn door een strenge fokkerij, die kunstmatig genen selecteert en rassen vernauwt tot gewenste en specifieke genenpolen.

De studie, online gepubliceerd op 3 augustus 2006, in het Tijdschrift de van de National Academy of Sciences, werpt nieuw licht op de nog deels onverklaarde geschiedenis van de domesticatie van de hond door de mens.

Genen en geschiedenis

Toekomstig verder genetisch onderzoek werk kan helpen het tijdstip en de locaties van de hond en de domesticatie van honden te verklaren. Hoe hebben honden zich aangepast aan de Afrikaanse milieu, aan de menselijke nederzettingen en veranderingen in voeding? Zijn daarbij belangrijke vragen.

Wanneer je namelijk ander voedsel tot je gaat nemen, zullen daar genetische aanpassingen voor aanwezig moeten zijn of mogelijk worden gemaakt. Elk dier heeft namelijk een genetische bepaaldheid voor zijn voedsel. Dat is ook een van de redenen dat dieren uitsterven. Als het voedsel veranderd zullen er altijd individuen zijn die niet overleven, omdat hij spijsvertering niet kan aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Dit is evolutie in een notendop.

"De genen van de moderne rassen clusteren bij elkaar in een kleine groep, maar de Afrikaans dorpshonden die in de steekproef opgenomen zijn, hebben een veel grotere diversiteit genetisch laten zien," aldus hoofdauteur Adam Boyko, onderzoeker in het lab van Carlos Bustamante.

Veldonderzoekers van de Universiteit van California, die deel uitmaken van de Cornell-groep hebben met het onderzoeken van het DNA van honderden honden uit zeven regio's in Egypte, Oeganda en Namibië, een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontrafeling van het oorspronkelijke hondengenoom.

Ze hebben ook naar rashonden gekeken, waaronder uit Afrika, Puertoricaanse honden en honden van gemengde ras uit de Verenigde Staten. Onderzoekers en dierenartsen hebben ook foto's en gegevens over gewicht, leeftijd, kleur van de vacht en lichaamsafmetingen en bloedmonsters onderzocht. En dit alles wordt vastgelegd in de Canine DNA-Bank op het Baker Institute for Animal Health, onderdeel van Cornell's College of Veterinary Medicine. Zij houden een inmiddels groeiend archief bij van DNA van honden over de hele wereld.

De bovengenoemde onderzoekers en hun collega's gebruikten een computerprogramma om de genetische diversiteit van de monsters van de honden terug te kunnen voeren naar de eerste honden. We noemen dit historische tracks.

Aan de hand van die tracks ontdekten zij dat de Afrikaanse dorpshonden een genetisch mozaïek zijn van de inheemse honden, die oorspronkelijk afstammen van vroege migranten die naar Afrika zijn verhuisd en hun honden (blijkbaar) hebben meegenomen. De honden bleken namelijk NIET af te stammen van inheemse gemengde rassen.

De onderzochte Afrikaanse rassen, zoals de Farao honden en Rhodesian Ridgebacks blijken geclusterde genetisch materiaal te hebben van niet-inheemse honden. Dat suggereert dat ze afkomstig zijn van buiten Afrika.

Genetische herkomst van Afrikaanse honden in vergelijking met rashonden

Een eerdere studie van het dorpshond genoom bevestigt dat de gedomesticeerde honden waarschijnlijk afkomstig zijn uit Euraziatische wolven zo'n 15.000 tot 40.000 jaar geleden. Verder wisten de onderzoekers te melden dat de Oost-Aziatische dorpshonden meer genetische diversiteit hebben dan alle anderen in de steekproef opgenomen honden voor deze studie. Hetgeen suggereert dat de eerste honden in Oost-Azië zijn gedomesticeerd.

Maar de Afrikaanse dorpshonden onderzocht in deze studie, toonden dezelfde genetische diversiteit, waardoor de lang geldende bewering dat de honden voor het eerst werden gedomesticeerd in Oost-Azië opnieuw vragen oproept.

De onderzoeksgroep blijft monsters verzamelen op allerlei locaties wereldwijd, met inbegrip van de Amerika, om zo te proberen te ontdekken waar de moderne rassen zijn ontstaan en hoeveel genetische diversiteit verloren is gegaan met de ontwikkeling van de moderne rassen.

De onderzoekers zijn geïnteresseerd in het samenwerken met hondeneigenaren en lokale dierenartsen om meer DNA-monsters van honden te halen uit alle uithoeken van de wereld.

Co-auteurs opgenomen Heidi Parker en Elaine Ostrander, genetici aan het National Human Genome Research Institute, Rory Todhunter, een professor in de klinische wetenschappen in Cornell's College of Veterinary Medicine, en Paul Jones, een genetische onderzoeker bij het Waltham Centre for Pet Nutrition in de Verenigd Koninkrijk, onder anderen.

De studie werd gefinancierd door het Cornell's Center for Genomics voor gewervelde dieren. In samenwerking met het Departement Klinische Wetenschappen en Baker Institute of Animal Health, de National Institutes of Health en de National Science Foundation.

Bron: Science Daily augustus 2009