Hermafrodieten bij de Engelse Cockerspaniel

Voortplanting zoals het hoort:

Fokken begint met een dekking: Een zaadcel van de reu die een X of een Y chromosoom bevat dringt door in een eicel van de teef die altijd een X chromosoom heeft. Er ontstaan dan puppies met de chromosoomsamenstelling XX of XY. De XX wordt een vrouwelijke pup en de XY een mannelijke pup.

Alle puppies (XX en XY) zien er in oorsprong onzijdig uit, alleen onder invloed van een Y-gen wordt er het hormoon testosteron geproduceerd, zodat ze er als reuen uit gaan zien, de overige (vrouwelijke pups zonder testosteron) krijgen vrouwelijke geslachtskenmerken. Maar soms gaat er iets mis en ontstaan er hermafrodieten.

Wat is een hermafrodiet?

“de aanwezigheid van zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken bij dezelfde persoon of dier”

Er zijn een aantal vormen van hermafroditisme, maar de (erfelijke) vorm waar het bij de engelse cocker spaniels over gaat heet XXSry: een recessief vererfende afwijking.

Wat gebeurt er bij XXSry ?

Zoals hierboven beschreven zijn XXSry-lijders (zichtbaar hermafrodiet) altijd teven. Het gebeurt dat zij, onder invloed van te veel testosteron, mannelijke geslachtskenmerken krijgen. Dit kan in meer of mindere mate gebeuren, soms zijn teven bijna helemaal “normaal” maar soms ook meer mannelijk, met een penisje in plaats van een clitoris in de vulva.

 Lijders en dragers:

-  drager (mannelijk of vrouwelijk) van hermafroditisme zijn niet te herkennen.Maar geven de afwijking wel door.

-  lijder (reuen) zien er als gewone vruchtbare reuen uit maar vererft het als lijder

-  lijder teven(XXsry) lijders zijn hermafrodiet: ze zijn dus teef met mannelijke geslachtskenmerken.

Erfelijkheid:

Bij een kruising tussen 2 honden levert elke hond een stukje informatie dat is opgeslagen in de chromosomen. Bij XXsry , zoals gezegd een recessief verervende afwijking zijn er een aantal mogelijkheden voor de nakomelingen:

 Als allebei de ouders vrij van deze afwijking zijn:-alle puppen vrij van de afwijking. (geen dragers)

Als allebei de ouders dragers zijn (de uiterlijke kenmerken komen bij deze honden niet tot

uiting):

- statistisch zijn 25 % van de pups normaal (niet drager)

- statistisch zijn  50% van de pups zijn ook drager

- statistisch zijn 25% van de pups zijn lijder, in dit geval dus hermafrodiet. Hierbij moet worden opgemerkt dat de reuen zich gewoon ontwikkelen (wel lijder zijn maar niet zichtbaar), dus alleen de teven (statisisch) 12,5 % wordt zichtbaar hermafrodiet.

Als een ouder drager is en de andere vrij:

- statistisch zijn 50% van de pups zijn drager

- statistisch zijn 50% van de pups zijn vrij (niet drager)

Als een ouder lijder is en de andere vrij:

- alle pups zijn drager.

Als een ouder lijder is en de andere drager:

- statistisch zijn 50 % van de pups lijder (de teven zijn zichtbaar hermafrodiet, de reuen zijn meestal onvruchtbaar)

Door: Pien Bogers