UK onderzoek naar rashondenfokkerijen en daarin geconstateerde problemen

Dit onderzoek is gedaan door professor Patrick Bateson in opdracht van de Kennelclub Engeland en de Dogs Trust. In Nederland te vergelijken met de hondenbescherming. Het onderzoek is wel betaald door de Kennelcub en de Dogs Trust, maar in volledige onafhankelijkheid uitgevoerd kunnen worden. Geen van beide organisatie had invloed op de tekst, vooraf noch achteraf, en het volledige rapport is gepubliceerd in januari 2010.

Het volledige rapport is te downloaden via http://dogbreedinginquiry.com

Een eerder onderzoek en rapport van het team van Bateson betrof enkel rashonden, maar dit rapport is ook een neerslag van andere hondenfokkerijen.
 

Hierin volgt een samenvatting van de bevindingen van het team van Prof. Bateson.

1. Ten eerste is Bateson c.s. van mening dat er wet- en regelgeving moet komen m.b.t. het houden en fokken van honden van de UK. Hij heeft vele wantoestanden gezien.

2. Ten tweede is hij van mening dat er veel meer tijd en energie gestoken moet worden in hondenwelzijn, en dat meer mensen en groepen mensen daarbij betrokken moeten worden. Met name het ‘publiek’ zoals hij dat noemt, kan een behoorlijk belangrijke bijdrage leveren aan hondenwelzijn.

En met deze twee grote conclusies is de toon van het rapport gezet. Hieronder wordt nader ingezoomd op deelgebieden en aandachtspunten.

• Het publiek moet veel zorgvuldiger omgaan met het vergaren van informatie en het aanschaffen van een hond. Zij zijn deels degene die het probleem van bijvoorbeeld puppyfarms in stand houden. Zolang het publiek honden blijft kopen tegen een lage prijs en zonder verder vragen stellen, zullen er fokkers blijven die op die manier honden fokken. Dat is een kwestie van vraag en aanbod. Bateson is niet mals naar de pupkoper die zich niet goed informeert en impulsief een hondje koopt.

• Voor Bateson c.s. staat vast dat hondenshows niet verboden moeten worden. Hij is van mening dat met name op hondenshows aangetoond kan worden hoe het wel goed moet. Dat legt een verantwoordelijkheid op de schouders van fokkers, maar ook op die van keurmeesters. Zij moeten slecht gefokte honden, overtyperingen, zieke dieren of dieren met aandoeningen weigeren of diskwalificeren. Als dat gebeurt kunnen met name hondenshows als voorbeeld dienen voor het goed fokken van rashonden. Daar kan de potentiële pupkoper dan zien hoe een goede, gezonde hond er uit ziet.

• Bateson onderschrijft het belang van de ervaringen en instincten van fokkers die in achterliggende jaren kennis hebben opgedaan. Hij vindt dat deze factor meer naar voren gebracht moet worden en dat niet alleen wetenschappelijk kennis telt. De twee terreinen moeten nauwer samenwerken. Zo kan naar zijn mening de wetenschap de fokkers helpen bij het nemen van de juiste fokbeslissingen, zoals bijvoorbeeld met DNA testen e.d. Maar hij vindt andersom ook dat de wetenschap goed moet luisteren naar ervaren fokkers en hun opgedane kennis. Wetenschap kan ook helpen bij besluiten tot uitsluitingen van en voor de fok. Hij pleit dienaangaande voor specifieke rasgebonden aanbevelingen vanuit de wetenschap. En niet voor algemene regels die de gehele fokkerij betreffen.

• Verder doet hij aanbevelingen voor identificatie van honden. Hij vindt dat alle honden gechipt moeten worden, zodat duidelijk is wie de hond is, door wie hij is gefokt en wat er in het leven mee gebeurt. In Nederland is chippen in zoverre vrijwillig, dat bij de Raad aangesloten fokkers geen stamboom krijgen als ze niet chippen. Maar echt verplicht is het ook in Nederland niet.

• Bateson pleit ervoor om waar het kan en testen beschikbaar zijn, gebruik te maken van testen voor erfelijke aandoeningen en afwijkingen voorafgaand aan het maken van de combinatie. Dit zullen voor alle rassen andere testen zijn. Hij zegt dus niet dat honden uit de fok moeten, maar dat bepaalde combinaties niet gemaakt moeten worden op basis van de uitslagen van zulke testen.

• Hij is er zelfs voor om fokkers te adviseren bepaalde combinaties op basis van de testen niet te laten maken, of niet toe te staan. Vandaar ook dat combinatie vooraf ‘ergens’ gemeld moeten worden. Hij realiseert zich dat dit ingewikkeld is en veel werk voor degenen die de combinaties moeten beoordelen, maar hij beveelt van harte aan om hier goed over na te denken.

• In het verlengde daarvan beveelt hij ook aan om pups voordat ze verkocht worden een gezondheidscheck te laten ondergaan. In Nederland gebeurt dit al deels doordat rashonden met een paspoort verkocht worden waar de dierenarts zijn handtekening in zet. En binnen de CockerSpanielClub gaan al stemmen op om in geval van een risicovolle combinatie (bijv met MPP of Colomoba) pups in het nest te laten testen, zodat aangedane dieren in elk geval niet aan collega-fokkers worden verkocht, en bij verkoop aan pupkopers op het hart wordt gedrukt niet met het dier te fokken. Ook hier geldt dat de gezondheidstest voor elk ras anders zal liggen.

• Puppykopers wordt op het hart gedrukt geen pup te kopen indien zij niet het hele nest en niet de moederhond gezien hebben. Verkopers die één pup aanbieden en de koper geen keuze laten, of de moederhond niet kunnen tonen, moeten genegeerd worden door de pupkoper.

• Bateson pleit er voor ook niet rashonden te chippen. Zie boven. Ongechipte puppen moet de koper links laten liggen.

• Inteelt moet zoveel mogelijk uitgebannen worden. Ook hier moeten de pupkopers zich laten informeren. Hoewel zij wellicht niet in staat zijn een stamboom te lezen, zal hen geleerd moeten worden waar naar te kijken. Bateson zet zwaar in op het voorkomen van inteelt.

• Bovendien is hij van mening dat overtypering ook uit den boze is. In die zin beveelt hij aan een richtlijn te ontwikkelen die grenzen stelt aan overtypering en inteelt. Met name inzake overtypering zal dit weer voor elk ras anders liggen. Hij ziet hier ook een rol voor de rasverenigingen. Die zullen goed moeten nadenken over overtypering en meer en beter hun rasstandaard gaan interpreteren. Zij zullen bij hen aangesloten fokkers op de (gezondheid en erfelijke) risico’s moeten wijzen van overtypering.

• En vandaar ook dat Bateson stelt dat aan bestuurders van rasverenigingen andere wellicht nieuwe eisen gesteld moeten worden. Zij zullen het ras voor ogen moeten houden en zich niet laten leiden door persoonlijke voor- en afkeuren, en door persoonlijke belangen. Van bestuurders van rasverenigingen wordt nogal wat gevraagd. Ook daar moet een professionaliseringslag gemaakt worden bij bestuurders en fokcommissieleden van rasverenigingen. Zij zullen de toekomst van hun ras moeten bepalen en gaan sturen.

• Ook de dierenartsen krijgen van Bateson om de oren. Bateson is van mening dat dierenartsen veel te veel de insteek hebben van het oplossen van problemen en het ontdekken en ontwikkelen van medicatie en operaties die de problemen verhelpen. Zij zouden ook tijd, geld en energie moeten steken in het voorkomen van aandoeningen en in preventieve diergeneeskunde. Hij pleit dan ook voor een soort van begeleiding van dierenartsen aan fokkers en bij het fokken. En hij zou graag zien dat Universiteiten meer doen aan preventie en rasverenigingen en fokkers helpen bij het voorkomen van aandoeningen en problemen.

• En vandaar ook dat hij graag zou zien dat er een anonieme database komt voor dierenartsen waarin zijn aangeboren en erfelijke aandoeningen van rashonden kunnen invoeren, zodat de rasverenigingen en fokkers de stand van hun ars kunnen overzien. Dat kan niet van vandaag op morgen opgestart worden en dus stelt Bateson voor om die databank te beginnen met aandoeningen die levensbedreigend zijn, zoals nierziekten en hartziekten en auto-immuunziekten. Maar ook voor ziekten die pijn en ongemak veroorzaken bij honden, zoals de hersenafwijking bij King Charles Spaniels, epilepsie, ernstige vormen van heupdysplasie of elleboogdysplasie.

• De dierenbescherming (in Nederland ook hondenbescherming) moet volgens Bateson meer bevoegdheden krijgen die vastgelegd moeten worden in regels en wetten. Deze organisaties moeten sneller en effectiever kunnen ingrijpen en niet alleen ingeroepen worden op strafrechtelijke gronden, waarbij het vaak voor veel dieren al te laat is, zoals bij ernstige verwaarlozing.

• Aan fokkers moeten hogere eisen gesteld worden m.b.t. welzijn en huisvesting. Honden in benches op ijzerdraad moeten onmiddellijk uitgebannen worden. Dit geldt niet alleen rashonden, maar alle honden. Nu is in sommige gevallen sprake van betere huisvesting van koeien en varkens dan van honden. Dat moet snel aangepast worden.

• M.b.t potentieel gevaarlijke honden moeten de maatregelen uitgebreid worden naar individuele gevaarlijke honden. Ook bij als ongevaarlijk bekendstaande honden kunnen agressieve exemplaren voorkomen. Deze moet ook een test afgelegd worden en van de fok uitgesloten worden.

• Honden gebruiken als wapen wijst Bateson helemaal af. Daar moeten ook maatregelen voor getroffen worden.

• Nestcontroleurs zullen geïnstrueerd moeten worden op niet alleen huisvesting en gezondheid van puppen en moeder (!), maar ook bevoegd moeten worden op het gebied van de socialisatie van pups. Zij moeten bevoegdheden krijgen om pups in donkere schuren of in kooien zonder moeder in beslag te nemen.

• M.b.t. de informatieverstrekking aan pupkopers zal veel reclame gemaakt moeten worden en kennis aan het publiek overgedragen moeten worden. De pupkoper is het begin van een keten van ellende in de hondenfokkerij. Zij zullen hun koopgedrag moeten gaan aanpassen aan de nieuwe ideeën en regels. Bateson spreekt van publiek bewustzijn. Net zoals in de veehouderij en het vlees op je bord, moet het volgens Bateson mogelijk zijn om de potentiële pupkoper te doordringen van het effect van zijn/haar aankoop. In feite pleit hij voor een soort keurmerk bij de hondenverkoop, zoals bij de veehouderij genaamd ecologische vlees.

http://www.thekennelclub.org.uk/item/2896/23/5/3

Nederland

Hoewel een heleboel van deze aanbeveling ook voor Nederland een stap vooruit zouden zijn, is de situatie niet helemaal vergelijkbaar.

Wat wel vergelijkbaar is zijn de conclusies uitgangspunten van dit rapport. In Nederland maakt de hondenbescherming en de dierenbescherming zich al jaren hard voor vergelijkbare veranderingen in de hondenfokkerij.

En ook het Genootschap Spanielbreeders onderschrijft de conclusies.

Bovendien heeft de Raad van Beheer in haar notitie ‘Duurzaam fokbeleid’ vergelijkbare aanbevelingen gedaan. En zijn er steeds meer goedwillende fokkers die zich realiseren dat het zo niet langer kan.

Maar veranderingen duren altijd langer dan je denkt. Het Genootschap Spanielbreeders wil in elk geval haar steentje bijdragen aan de gezondheid van spaniel rashonden. Maar ook aan informatie aan het publiek met haar website. En het leggen van contacten tussen alle partijen die bij dit vraagstuk betrokken zijn. Dierenartsen, onderzoekers, fokkers, pupkopers, rasverenigingen e.d.